ADİYAT

TEFSİR
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
İyiliği sonsuz, ikramı bol Allah’ın adıyla,


(Adiyat 100/1)
وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًاۙ
Meş’âle olup engelleri aşanlar[*] çok önemlidir!

[*] Önderler. İlk beş âyette, نفوس kelimesi fail sayılmıştır. العَدْو: Bir şeyi aşma ve durması beklenen yerde ilerleme (Mekâyîs) anlamına gelir. Böyle biri için “sınırları aşan” anlamı uygun düşer.  ضَبْحً ise odunların ucunu yakmaktır. (Mekâyîs) Böylece onlar birer meş’ale olurlar.

 
 

(Adiyat 100/2)
فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًاۙ
Bir ışık gösterenler[*],

[*] İnce ayrıntıları gösterenler.

 

(Adiyat 100/3)
فَالْمُغ۪يرَاتِ صُبْحًاۙ
Güneş doğmadan işe girişenler[*],

[*] أغارَ, peş peşe adım atmak ve hızlı hareket etmektir. (es-Sıhah) مُغِيرَات ism-i faildir. Ona “işe girişenler” anlamı vermemiz bundandır.


(Adiyat 100/4)
فَاَثَرْنَ بِه۪ نَقْعًاۙ
Böylece arkalarında istikrar[*] bırakanlar,

[*] نقع, istikrarı gösterir. (Mekâyîs)


(Adiyat 100/5)
فَوَسَطْنَ بِه۪ جَمْعًاۙ
Bu halleriyle topluluğun merkezinde olanlar çok önemlidir[*].

[*] Buraya kadar beş âyette Allah yemin etmektedir. Allah’ın bir şeye yemin etmesi, o şeyin önemine vurgu yapmak ve daha sonra gelen şeye dikkat çekmek içindir. Bu yüzden biz, bu anlama uygun meal verdik.  

 

(Adiyat 100/6)
اِنَّ الْاِنْسَانَ لِرَبِّه۪ لَكَنُودٌۚ
İnsan, Rabbine/Sahibine karşı pek nankördür.


(Adiyat 100/7)
وَاِنَّهُ عَلٰى ذٰلِكَ لَشَه۪يدٌۚ
Buna kendi de şahittir.


(Adiyat 100/8)
وَاِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَد۪يدٌۜ
Ondaki mal sevgisi çok güçlüdür.


(Adiyat 100/9)
اَفَلَا يَعْلَمُ اِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِۙ
Bilmez mi ki, kabirdekiler dışarı çıkarıldığında,


(Adiyat 100/10)
وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِۙ
İçlerinde olanlar ortaya döküldüğünde,


(Adiyat 100/11)
اِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَب۪يرٌ
Rableri onlara her şeyi, işte o gün bildirecektir[*].

[*] Burada habîr (خَبِير) kelimesine muhbir anlamı verilmiştir. Bak: Müfredat.